czwartek, 26 czerwca 2014

Umiesz liczyć?

A może by tak po hiszpańsku? Żaden problem!

cero - 0
uno - 1
dos -2
tres - 3
cuatro (czyt. kłatro)- 4
cinco (czyt. finko) - 5
seis - 6
siete - 7
ocho (czyt. ocio) - 8
nueve (czyt. nuewe) - 9
diez- 10
once (czyt. onfe) - 11
doce (czyt. dofe) - 12
trece - 13
catorce (czyt. katorce) - 14
quince (czyt. kłinfe) - 15
dieiseis - 16
diecisiete - 17
dieciocho (czyt. dieciocio) - 18
diecinueve (czyt. diecinuewe) - 19
veinte (czyt. bejnte) - 20
veintiuno (czyt. bejntiuno) - 21
veintidos (czyt. bejntidos) - 22
veintitres (czyt. bejntitres) - 23
...
treinta (czyt. trejnta) - 30
treinta y uno (czyt. trejnta i uno) - 31
treinta y dos (czyt. trejnta i dos) - 32
treinta y tres (czyt. trejnta i tres) - 33
...
cuarenta (czyt. kłarenta) - 40
cuarenta y uno (czyt. kłarenta i uno) - 41
cuarenta y dos (czyt. kłarenta i dos) - 42
cuarenta y tres (czyt. kłarenta i tres) - 43
....
cincuenta (czyt. finkułenta) - 50
cincuenta y uno (czyt. finkułenta i uno) - 51
cincuenta y dos (czyt. finkułenta i dos) - 52
...
sesenta - 60
sesenta y uno - 61
sesenta y seis - 66
...
setenta - 70
setenta y uno - 71
setenta y dos - 72
...
ochenta (czyt. ocienta) - 80
ochenta y uno (czyt. ocienta i uno) - 81
ochenta y ocho (czyt. ocienta i ocio) - 88
...
noventa (czyt. nowenta) - 90
noventa y uno (czyt. nowenta i uno) - 91
noventa y dos (czyt. nowenta i dos)- 92
...
cien - 100
ciento uno - 101



Mieć czy być...?

Tym razem mieć! :)
Zajmiemy się bowiem odmianą czasownika "mieć" w czasie teraźniejszym.

TENER - mieć


yo tengo (czyt. jo tengo) - ja mam
tienes (czyt. tu tienes) - ty masz
el/ella/Usted tiene (czyt. el/eja/usted tiene) - on/ona/pan(i) ma

nosotros/nosotras tenemos (czyt. nosotros/as tenemos)- my mamy
vosotros/vosotras tenéis (czyt. wosotros/as tenejs) - wy macie
ellos/ellas/Ustedes tienen (czyt. ejos/ejas/ustedes tienen)- oni/one/państwo mają 





Ach, ta rodzina!

Czyli rodzina po hiszpańsku:


la madre - mama
el padre - tata
el abuleo / la abuela - dziadek / babcia
el tío / la tía - wujek / ciocia 
el primo / la prima - kuzyn / kuzynka 
el hijo / la hija (czyt. el iho/la iha) - syn / córka
el hermano / la hermana (czyt. el ermano/la ermana) - brat / siostra
el suegro / la suegra - teść / teściowa
el sobrino / la sobrina - siostrzeniec,bratanek / siostrzenica
el niño / la niña (czyt. el ninio/la ninia)- dziecko (moje)
el cuñado / la cuñada (czyt. el kunado/la kunada) - szwagier / szwagierka
el yerno / la nuera (czyt. el jerno/la nuera) - zięć / synowa
el nieto / la nieta - wnuk / wnuczka
el marido / la mujer (czyt. el marido/la muher) - mąż / żona
el esposo / la esposa - mąż / żona





Być albo nie być...

Przedstawiam odmianę w czasie teraźniejszym jednego z ważniejszych czasowników - być.

SER - być

yo soy (czyt. jo soj) - ja jestem
eres (czyt. tu eres) - ty jesteś
el/ella/Usted es (czyt. el/eja/usted es) - on/ona/Pan(i) jest

nosotros/nosotras somos (czyt. nosotros/as somos) - my jesteśmy
vosotros/vosotras sois (czyt. wosotros/as sois) - wy jesteście
ellos/ellas/Ustedes son (czyt. ejos/ejas/ustedes son) - oni/one/Państwo są





Rodzaj męski a rodzaj żeński.

rodzaj MĘSKI                                                                            rodzaj ŻEŃSKI
l. poj.        l. mn.                                                                       l. poj.          l.mn.

el              los                                                                            la                 las


Rodzaju męskiego są:

  • rzeczowniki oznaczające osoby/zwierzęta płci męskiej: 
el hombre (czyt. el ombre) - mężczyzna
el padre - tata
el toro - byk

  • nazwy geograficzne: rzeki, morza, góry, oceany
el Nilo

  • nazwy dni tygodnia, miesięcy, lata
el lunes - poniedziałek

  • liczebniki: 
el uno - 1
el dos - 2

  • rzeczowniki zakończone na: o, or, aje (czyt. ahe), ema



Rodzaju żeńskiego są:

  • rzeczowniki oznaczające osoby/zwierzęta płci żeńskiej
la mujer (czyt. la muher) - kobieta
la madre - mama
la vaca (czyt. la waka)- krowa

  • litery alfabetu
la a
la b

  • rzeczowniki zakończone na: a, ción, sión, dad, tad, tud, umbre,ez




WYJĄTKI!

la mano - ręka
la radio - radio
la moto - motor
la foto - zdjęcie
el día - dzień
el mapa - mapa
la flor - kwiat
el corazón (czyt. korazon) - serce
el idioma - język



Tworzenie rodzaju żeńskiego od rodzaju męskiego:

Jeśli chcemy utworzyć rodzaj żeński od słówka w rodzaju męskim które kończy się na "-o" możemy zmienić ta męską końcówkę na żeńską "-a"
Przykładowo:

el abogado -> la abogada - adwokat 
el gato -> la gata - kot

Jeśli rzeczownik w rodzaju męskim kończy się na spółgłoskę, dodajemy do niego końcówkę "-a".
Przykładowo:

el profesor -> la profesora
el director -> la directora



Liczba mnoga bez tajemnic!

Zasady tworzenia liczby mnogiej w języku hiszpańskim są identyczne jak w języku angielskim.
Dla niewtajemniczonych przedstawiam je niżej:

Jeżeli rzeczownik kończy się na spółgłoskę - dodajemy końcówkę "-es"

Jeżeli rzeczownik kończy się na samogłoskę - dodajemy końcówkę "-s"

A także:

el (rodzajnik męski) przechodzi w los
la (rodzajnik żeński) przechodzi w las


Przykłady:

la camisa (czyt. la kamisa) -> las camisas (czyt. las kamisas) - koszula/koszule
el desayuna (czyt. el desajuna) -> los desayunas (czyt. los desajunas) - śniadanie/śniadania
el avión (czyt. el awion) -> los aviónes (czyt. los awiones) - samolot/samoloty


UWAGA!

Gdy wyrazy w liczbie pojedynczej zakończone są na "-s" nie zmieniają swojej formy w liczbie mnogiej!
Przykładowo:

el martes - los martes (wtorek)

WYJĄTKI:
el mes - los meses (miesiąc)
el autobus - los autobuses

Gdy wyrazy kończą się na "-z", w liczbie mnogiej zmieniają swoją końcówkę na "-ces"
Przykładowo:

el pez -> los peces (ryba)


Wyrazy występujące tylko w liczbie mnogiej:
 las gafas - okulary
las tijeras - nożyczki  (czyt. las tiheras)

Wyrazy występujące tylko w liczbie pojedynczej:
la sed - przeziębienie
la hambre - głód (czyt. la ambre)


środa, 25 czerwca 2014

Czas na przedstawienie.... się! :)

Przedstawiać się będziemy za pomocą czasownika " llamarse "  (czytamy: jamarse), który jest czasownikiem zwrotnym - ale o tym na końcu.


Na początku, tak na marginesie podaję osoby w języku hiszpańskim:

 ja - yo (czyt. jo )
ty - tú ( czyt. tu )
on/ona/pan(i) - el / ella / usted (czyt. el / eja / usted )
my - nosotros (chłopcy lub chłopcy + dziewczyny) / nosotras (same dziewczyny) (czyt. nosotros/as)
wy - vosotros / vosotras (czyt. wosotros / wosotras)
oni/one/państwo - ellos / ellas / Ustedes (czyt. ejos/ejas/ustedes)


A teraz zapoznamy się z odmianą czasownika " llamarse - nazywać się "

me llamo (czyt. me jamo)
te llamas (czyt. te jamas)
se llama (czyt. se jama)
nos llamamos ( czyt. nos jamamos)
vos llamais (czyt. wos jamais)
se llaman (czyt. se jaman)

A: ¿ Cómo te llamas ? (czyt. komo te jamas) - Jak się nazywasz? 
B: Me llamo ...(imię)...  ¿Y tú? (czyt. I tu? ) - Mam na imię .... A ty? 


nombre (czyt. nombre ) - imię
apellido (czyt. apelido) - nazwisko 



A teraz słowo o czasownikach zwrotnych. 
Są to czasowniki, które w bezokoliczniku kończą się na "-se". Takim przypadkiem jest czasownik nazywać się, czyli llamarse.  
Gdy mamy do czynienia z takim czasownikiem, końcówkę "-se" przenosimy przed czasownik, tworząc osobny wyraz, który razem z czasownikiem odmieniamy dla konkretnej osoby. Ta końcówka ma jedną odmianę dla wszystkich czasowników zwrotnych, czyli

me + odmieniony czasownik w 1. os. l. poj.
te + odmieniony czasownik w 2 os. l. poj.
se + odmieniony czasownik w 3 os. l. poj.
nos + odmieniony czasownik w 1 os. l. mn. 
vos + odmieniony czasownik w 2 os. l. mn.
se + odmieniony czasownik w 3 os. l. mn. 

przykładowo: 
llamarse -> me llamo